دستور زبان فارسی عمومی
1- جمله را تعریف کنید؟مجموعه ای از کلمه هاکه با یک دیگر مفهومی را به شنونده منتقل می کند جمله نام دارد .
2- اجزای جمله را تعریف کنید؟ هر جمله از دو بخش نهادوگزاره ساخته میشود.
3- مهم ترین بخش گزاره فعل است
4- فعل را تعریف کنید؟ کلمه ای است که بر انجام شدن کاری یا روی دادن حالتی در زمان مشخص وبه وسیله ی شخص
مشخص اشاره می کند.
5- ویژگی های فعل را نام ببرید؟ 1- زمان فعل2- شخص فعل3- ساخت یا صیغه4- صرف فعل5- انجام کاری یا روی
دادن حالتی.
6- زمان هادر زبان فارسی چندگروه ند؟1- گذشته یا ماضی2- حال یا مضارع3- آینده یا مستقبل.
7- انواع فعل ماضی رابافرمول ساخت آنها بنویسید؟
1- ساده = بن ماضی +شناسه ← گفت +َ- م=گفتم
2- استمراری=می + بن ماضی + شناسه ← می گفتم
3- نَقلی= بن ماضی+ه+(ام و ای و است و ایم و اید و اند ) ← گفته ام
4- بعید= بن ماضی+ه+ بود + شناسه ← گفته بودیم
5- التزامی=بن ماضی +ه+باش+شناسه ← رفته باشم
8- انواع فعل مضارع را با فرمول ساخت آنها بنویسید؟
1- اخباری = می +بن مضارع +شناسه ← می+خوان +ش َ- م =می خوانم
2-التزامی= بٍ+ بن مضارع+شناسه ← بخوانم
9- انواع فعل مستقبل یا آینده را با فرمول ساخت آن بنویسید؟
خواه +شناسه +بن ماضی ← خواهم رفت
10-یکی از ویژگی های فعل شخص آن است.شخص فعل را درزبان فارسی تو ضیح دهید؟
در زبان فارسی 6صیغه وجود دارد. اوّل شخص مفرد . دوّم شخص مفرد . سوم شخص مفرد
اوّل شخص جمع . دوّم شخص جمع . سوم شخص جمع
11-شناسه را تعریف کنید؟ شناسه بخش متغییر و دوّم فعل است ودر زبان فارسی بردو نوع است. ماضی و مضارع
12- بن فعل را تعریف کنید وانواع آن رابنویسید؟ بن به معنی ریشه ی است وریشه ی فعل یعنی بخش ثابت و تکراری
فعل که در همه ی شخص ها تکرار می شود و بر دو نوع است. ماضی ومضارع
13- روش پیدا کردن بن های ماضی و مضارع را بنویسید؟ به اوَل همه ی بن ها ب اضافه می کنیم اگر معنی امری
داشت مضارع است و اگر معنی امری نداشت ماضی است. مثال بگفت بگو .
14- صرف فعل را تعریف؟ اگر حالت های شش گا نه ی شخص را یک جا بنویسیم آ ن را صرف کرده ایم.
گفتم گفتیم
گفتی گفتید صرف
گفت گفتند
15- ساخت یا صیغه فعل را تغریف کنید؟ اگر زمان و شخص فعل را کنار هم بنویسیم ساخت آن فعل را مشخص کرده ایم
16- قالب شعر فارسی را نام ببرید؟ 1- غزل 2- قصیده 3- مثنوی 4- قطعه 5- رباعی 6- چهار پاره 7- دو بیتی
8- تک بیتی 9- تر کیب بند 10- ترجیع بند.
17- غزل را تعریف کنید و نمو دار آن را رسم کنید؟ اگر مصراع اوَل بیت اوَل با تمامی مصراع های زوج آن شعر هم
قافیه باشد به آن غزل می گوییمکه موضع آن گفتن سخان عاشقانه شرح حال است و..
←∗→∗
←→∗ نمودار
←→∗
18- قصیده را تعریف کرده و نمو دارآن را رسم؟ اگر مصراع اوَل بیت اوَل با همه ی مصراع های آن هم قافیه و
موضوع آن توصیف
مکان ها واشخاص و پند و نصیحت باشد به آن قصیده می
گویند.
←∗→∗
←→∗ نمو دار
←→∗
19- مثنوی را تعریف کرده و نمودار آن را رسم کنید؟ مثنوی به معنی دو تای است یعنی مصراع های روبروی آن با
یکدیگر هم قافیه هستند.
←∗→∗
←∆→∆ نمودار
←∎→∎
20- مصراع را تعریف کنید؟ کوچک ترین واحد شمارش شعر فارسی مصراع نام دارد.مانند:
کفرکافر را
دین دین دار را ∗∗∗ ذرهَ ای
دردت دل عطار را
21- بیت را تعریف کنید؟ از هر دو مصراع یک بیت به وجود می آید.مانند:
کفر کا فر را دین دین دار را ∗∗∗ ذرهَ ای دردت دل عطار را
22- ردیف را تعریف کنید؟ به کلمه هایی که در پایان مصراع مانند هم تکرار می شوند ردیف می گویند.مانند:
کفر کافر را دین دین دار را ∗∗∗ ذرهَای دردت دل عطار را
23- قافیه را تعریف کنید؟ له کلمه هایی که معمولاٌدر پایان مصراغ ها می آید اگر ردیف وجود داشت قبل از ردیف و
اگر وجود نداشت دقیقاٌ در پایان مصراع قرار می گیرد و حرف آخرشان و آهنگشان باهم یکی است قافیه گفته می شود.
آمدن قافیه در شعر ضروری است امَا ردیف می تواند وجود نداشته باشد.
24- انواع نوشته را نام ببرید؟ 1- نظم(شعر) 2- نثر.
25- نظم یا شعر را تغریف کنید؟ به نوشته ی ادبی که دارای قافیه و ردیف و تخیل و تشبیه و وزن و هماهنگی هستند
نظم یا شعرمی گویند.
26- نثر چیست؟ به نوشته ی ادبی که در آنها قافیه و ردیف و وزن و تخیل و هماهنگی بکار نمی رود و نویسنده بیشتر
به بیان مطلب می پردازد نثرهای ادبی هم وجود دارد که در آنها زیبای های هنری دیده می شود.
27- صفت را تعریف کنید؟ به کلمه هایی که دربارهی کلمه های دیگر توضیح می دهند یا آن را تو صیف می کنند
صفت می گویند.
28- انواع صفت را نام ببرید؟ 11- صفت تفضیلی یا برتر.2- عالی یا برتری.
29- صفت تفضیلی یا برتر را با مثال تعریف کنید؟ به صفت هایی که همراه با حرف(تر) می آید برتر می گویند. مثال:
برتر. خوب تر. بهتر.
30- صفت علی یا برترین را تعریف کنید؟ صفت هایی که همراه با حرف (ترین) می آیند عالی می گویند. مثال:
برترین. به ترین. خوشگل ترین .
31- دیالوگ و مونولوگ را تعریف کنید؟ گفت وگو با دیگران را دیا لوگ می گویند وگفتار یک نفره که می توا ند مخاطب
داشته باشد یا نداشته باشد و هم چنین گفتوگو با خود را مونولوگ می گویند.
32- تضمین را تعریف کنید؟ اگر شاعر یا نویسنده ای قسمتی از شعر یا نوشته شاعر یا نویسنده ی دیگری رادر شعر خود
بیاورد از او تضمین کرده است.
33- انواع تضمین را نام ببرید؟ 1- تضمین آشکار.2- تضمین پنهان.
34- تضمین آشکار را تعریف کرده ومثال بزنید؟ دراین نوع تضمین شاعر یا نویسنده نام شاعر یا نویسنده ای که از او
تضمین کرده است را را در شعر خود می آورد.مانند شعر سعدی که نام فردوسی را آورده است.
چه گفت فردوسی پاک زاد ∗∗∗ که رحمت بر تربت آن پاک باد
((میازار موری که دانه کش است ∗∗∗ که جان داردو جان شیرین خوش است))
35- تضمین پنهان را تعریف کرده ومثال بزنید؟ در این نوع از تضمین شاعر نام نویسنده یا شاعری که از او تضمین
کرده است را نمی آورد. مانند:
(( برگ درختان سبز از نظر هوشیار)) ∗∗∗ آینه ی رازهاست جلوی روی خداست...
محمود کیا نوش
36- تشبه را تعریف کرده و مثال بزنید؟ به مانند کردن شخصی به شخص یا چیز دیگری تشبیه می گویند؟ مانند:
نیست باب نجات ∗∗∗ جزءدانش
37- ارکان تشبیه را نام برده وهرکدام را توضیح دهید؟1- مشبه= به کسی یا چیزی که درتشبیه به شخص یا چیز
دیگری تشبیه میشود مشبه می گویند.2- مشبه به = به شخص یا چیزی که مشبه را به آن تشبیه می کنیم مشبه به می گویند.
3-عدات تشبیه = به کلمه هایی مانند:(مثل،چون،همچون،مانند،همانند وغیره راکه به وسیله ی آن ها تشبه را میسازیم
عدات تششبیه می گویند.4- وجه شبه= دلیل مشابهت مشبه ومشبه به یا صفتی که هردوی آنها بطور مشترک داشته باشند
را وجه شبه می گویند. مانند:↓
حضرت علی مانند شیر شجاع بود
مشبه عدات شبیه مشبه به وجه شبه
38- مسند را تعریف کنید؟ به کلمه هایی که قبل از فعل های ربطی یا اسنادی است، بود، شد، گشت، گردید می آید
مسند می گویند.
39- روش پیداکردن مسند را در جمله بنویسید؟ برای پیداکردن مسند پرسش چه جوری یا چه طوری را از جمله
می پرسیم پاسخ این پرسش مسند جمله است.مانند: هوا سردو دل انگیز بود.
40- مفعول را تعریف کنید؟ کلمه ای است که در جمله کاری به آن انجام می شود.گاهی قبل از [را]درجمله می آید و گاهی
درجمله نبشد می توان آن را با پرسش چه کسی یا چه چه چیزی را پیدا کرد.
41- ترکیب های وسیع را تعریف کرده ومثال بزنید؟ اگر ترکیبی از صفت وموصف ساخته شده باشد به آن ترکیب
وسیع می گویند.مانند: گل زیبا، مادر خوب
42- ترکیب اضافی را تعریف کرده ومثال بزنید؟اگر ترکیبی از مضاف ومضاف الیه ساخته شده باشد به آن ترکیب اضافی
می گویند.مانند: کشورم، درکلاس، کتاب من
43-چگونه می توان ترکیب های وسیع واضافی را از هم تشخیص داد؟ برای تشخیص دادن ترکیب ها کسرِ را ار میان
2کلمه حذف می کنیم وبه آخر آنها فعل اصلی یا یکی از حالت شش گانه ی دیگر را به آن اضافه می کنیم اگر جمله بدست
آمده معنی منطقی ترکیب وسیع است واگر معنی نداشت ترکیب اضافی است.مانند:پدر مهربان است.ترکیب وسیع
کشور ما است. ترکیب اضافی
44-سجع چیست؟ اگر کلمه های قافیه در نثر بکار روند به آن ها سجع می گویند.مانند:
منّت خدای را عَزّوجَلّ که طاعتش موجب قربت است وبشکر اندرش مزید نعمت است
هر نفسی که فرو می رود ممّدحیات است وچون بر می آید مفّرح ذات
45- نثر مُسَجّع را تعریف کنید؟ نثری که در آن سجع بکار رفته باشد مُسَجّع می گویند.
46- چند نمونه از آثار نثر مُسَجّع را نام ببرید؟ 1-گلستان سعدی2- بهارستان جامی3- مناجات نامه خواجه عبّدالله انصاری
47- چند نمونه ازمثنوی های معروف را نام ببرید؟ 1- شاهنامه فردوسی 2- بوستان سعدی3- مثنوی مولوی.
4- لیلی و مجنون نظامی.
48-فابل را تعریف کنید؟داستان هایی که در آنها جانوران وحیوانات رفتار و گفتار و شخصیت هایی مانند
انسانها پیدامی کنند ودر حقیقت نماینده ی شخصیت های انسانی هستند فابل یا داستان حیوانات می گویند.
49-نمونه هایی از فابل را در ادبیات فارسی نام ببرید؟ مرزبان نامه- موش وگربه- کلیه و دمنه
50- چگونه می توان شعر رابه صورت نثر ساده و روان نوشت؟ 1- ابتدا جای درست اجزای جمله را مشخص می کنید و
آنها را به جای اصلی خود بر گردانید.2- معنای کلمه های سخت را پیدا می کنیم و در جای خود می نویسیم.مانندبیت زیر:
نشد آسایشم یک
لحظه دمساز
نهاد
1- آسایشم یک لحظه دمساز من نشد
2- آسایشم یک لحظه همراه من نشد
51-شبکه ی معنای را تعریف کنید؟ اگر واژه ی رااز نظرمعنی باهم مربوط هستند درنوشته ی خود کنارهم بیاوریم به این
کار شبکه ی معنایی یا زنجیری معنایی می گویند.مانند: ابروبادو مه خورشیدو فلک درکارند
52- جمله ها ازنظر تعداد فعل به چند دسته تقسیم می شوند ؟ دو گروه= ساده، غیر ساده.
53- جمله های غیر ساده چند گروه اند؟ دو گروه- 1- جمله های مستقل دارند مانند :ما درس میخوانیم موفّق می شویم.
2- جمله های آنها بدون یک دیگر معنا ندارند مانند :اگر درس بخوانی موفّق شوی.
54- نمودار چهار پاره را رسم کنید:
←∗→∗
←→∗
∗∗∗
←∗→∗
←→∗
∗∗∗
←∗→∗
←→∗
∗∗∗
55-چهار بیتی را تعریف کنید؟ به شعری گفته می شود که از بخش های چهار مصراعی ساخته شده است که در هر بخش
مصراع 1،2و4 هم قافیه است.
56- نمودار دوبیتی را رسم کنید:
←∗→∗
←→∗
