درس هایی از ادبیات دوره ی راهنمایی

درس نامه:

انواع فعل ماضی :

1- ساده = بن ماضی +شناسه ← گفت +َ- م=گفتم                                                              

2- استمراری=می + بن ماضی + شناسه ← می گفتم                                                         

3- نَقلی= بن ماضی+ه+(ام و ای و است و ایم و اید و اند ) ← گفته ام                                     

4- بعید= بن ماضی+ه+ بود + شناسه ← گفته بودیم                                                           

5- التزامی=بن ماضی +ه+باش+شناسه ← رفته باشم   

6-مستمر=داشت+ماضی استمراری←داشتم می رفتم

به یک پارچگی و پیوستگی در متن "انسجام متن" گویند. نوشته ها و آثار بزرگ همواره از این ویژگی( وحدت و یک پارچگی)  برخوردارند. نکته ی مهم دیگر در متن های برجسته، آغاز و پایانی دل انگیز و زیباست. پس یک متن جذّاب، باید دارای سه ویژگی باشد: آغز نیکو، پیوستگی و انسجام محتوا، پایان بندی مناسب.

متن انشا می تواند رفتار،گفتار،نوشتار و آثار خود یا دیگران باشد.

انشای زیبا،آغاز و پایانی دارد و میان بخش های آن هماهنگی و انسجام دیده می شود.

 

درک مطلب:

1.سعدی د بیت زیر،لذت دیدار دوست را با چه چیزی مقایسه کرده است؟

دیدار یار غایب دانی چه ذوق دارد؟       ابری که در بیابان بر تشنه ای ببارد

 

2.مفهوم عبارت زیر را به زبان ساده بیان کنید:

"اینان باری بر دل هستند نه یاری هم دل."

 

3.از دو بیت زیر کدام مفهوم استنباط نمی شود:

تا توانی می گریز از یار بد       یار بد بدتر بود از مار بد

مار بد تنها تو را بر جان زند     یار بد بر جان و بر ایمان زند

الف)دوست بد از مار هم خطرناک تر است.

ب)مار در مقایسه با دوست ناباب خطر کم تری برای انسان دارد.

پ)دوست بد تنها دارایی و ثروت انسان را از او می گیرد.

ت)دوست بد همه ی هستی انسان را تباه و نابود می سازد.

4.سعدی چرا در عبارت زیر انسان را از هم نشین بد برحذر می دارد؟

هر کس که با بدان نشیند اگر نیز طبیعت ایشان در او اثر نکند، به طریقت ایشان متّهم گردد

.

5.با توجّه به بیت زیر دلیل برتری هم نشین انسان نسبت به خود او چیست؟

هم نشین تو از تو به باید        تا تو را عقل و دین بیفزاید

 

املا و لغت:

1.معنی واژگان را بنویسید:

خرسندی:                 مصاحبت:                    مصائب:

2.برای هر واژه متضاد بنویسید:

حقیقت:             صلاح:              مهم:

3.برای هر یک از این واژه ها دو هم خانواده بنویسید:

عامل:           پرورش:       شکیبا:

 

دانش های زبانی:

1.زمان فعل های زیر را مشخص کنید:

نوشته باشند:                        خواندیم:                    می رویم:                     بنشینم:

2.انسجام متن را توضیح دهید:

 

3.تغییرات زیر را انجام دهید:

دیده باشند به ماضی استمراری

شکسته ایم  به ماضی التزامی

می گرفتم  به ماضی بعید

 

انشا و نگارش:

1.انشای زیبا ............. و ............... دارد و میان بخش های آن ................ و............. دیده می شود.

2.با این واژه ها جمله بسازید:

ویران گری:

طریقت:

معصیت:

3.واژه های زیر را در یک متن ادبی به کار ببرید:

آیین،خصلت،مصائب