درس اول

زیبا زیستن

درس نامه:

انواع جمله از نظر مفهوم:

جمله را از نظر معنا و مفهوم آن به چهار گروه خبری،امری،پرسشی و عاطفی تقسیم می کنند.

اجزای جمله:

نهاد و گزاره:می دانیم که هر جمله ی معمولی از دو بخش نهاد و گزاره ساخته می شود.

نهاد: موضوع جمله است که وقتی از فعل، پرسش "چه کسی" یا "چه چیزی" را می پرسیم نهاد را به ما معرفی می کند؛ برای نمونه باران به زیبایی می بارد. چه چیزی به زیبایی می بارد؟ - باران. باران در این جمله نهاد است.

گزاره: در جمله هر چیزی غیر از نهاد جمله وجود داشته باشد گزاره است.گزاره گزارش یا توضیحی درباره ی نهاد است.در مثال یاد شده "به زیبایی می بارد " گزاره است.

فعل: مهم ترین بخش گزاره است.  

مسند:یکی دیگر از اجزای گزاره است که در جمله هایی می آید که فعل آن ها ربطی یا اسنادی(است،بود،شد،گشت،گردید)  باشد پیش از این فعل ها می آید. در جمله ی "بهار زیبا است" بهار نهاد،"است" فعل ربطی یا اسنادی و "زیبا" مسند است.

مفعول:

یکی دیگر از اجزای گزاره است که قبل از "را" یا در جواب "چه کسی را" یا" چه چیزی را" می آید. در جمله ی "درس های مان را به موقع می خوانیم" درس های مان ،که قبل از "را" آمده، مفعول جمله است.

تفاوت زبان و ادبیات:

هرگاه بخواهیم منظور خود را زیباتر و دل نشین تر بیان کنیم از ادبیات بهره می گیریم. به همین دلیل ادبیات را زبان هنری یا زبان برتر می نامند.

در متن ادبی از تشبیه،تشخیص،کنایه،تلمیح،مراعات نظیر،امثال و حکم،تضمین و ... استفاده می کنیم تا سخن را زیباتر و آراسته تر کنیم.برای نمونه می توانیم بنویسیم "ستارگان کویر در شب زیبا هستند" اما با استفاده از عناصر یادشده می توانیم این جمله را زیباتر بنویسیم:"پولک های آسمان کویر،در خاموشی خیال انگیز شب هنگام،جلوه ای بی مانند دارند.

هنگام نوشتن املا باید به انتخاب قلم و کاغذ مناسب،فاصله ی چشم با کاغذ، درست نوشتن و شیوه ی صحیح به دست گرفتن قلم،توجه شود.

درک مطلب:

1.چگونه می فهمیم که اسلام دینی جهانی است؟


2.در عبارت "طنین دل نشین کلام پیامبر اسلام فراتر از جغرافیای فرهنگی تاریخ بشری است." منظور از بخش مشخص شده چیست؟

 

3.ثابت کنید که تنهایی بهتر از هم نشین بد است:

 

4.عبارت"مومن برای رهایی از گناه و نافرمانی،بیش تر از گنجشک در قفس،تلاش می کند." نشان می دهد که مومن واقعی کسی است که ...

 

املا و لغت:

1.واژه هایی را که به گونه ای می توانند با هم باشند در یک گروه قرار دهید:

شکوفایی- غنیمت-قفس-شکوه مندی-تسلیم-حکمت-شکفته-حکیم-رحمت-قهر-رحیم-قاهر-غنایم

 

2.وقتی کلمه ی حاجت را می شنوید، چه کلماتی از همین خانواده را به یاد می آورید؟

 

3.با توجه به نسبت میان دو واژه ی "قهر و آشتی" در کدام بند درس این گونه کلمات بیش تر وجود دارند؟

 

دانش های زبانی و ادبی:

1.جزء اصلی گزاره .......... نام دارد.

2.چه هنگامی از ادبیات استفاده می کنیم؟

 

3.برای هر کدام ا ز انواع جمله ( از نظر مفهوم ) یک مثال بزنید:

 

انشا و نگارش:

1.جمله ی "جوانی ات را پیش از فرا رسیدن پیری غنیمت شمار." چه حکمتی دارد؟

2.با واژه های زیر جمله های ادبی بنویسید:

دل نشین:

شایسته:

بزرگ وار:

3.جمله های زبانی زیر را به جمله های ادبی تبدیل کنید:

مادر دوست داشتنی است.

کتاب به ما علم می آموزد.