درس هایی از ادبیات دوره ی راهنمایی

شرح نکات ادبی و ارایه سوالات امتحانی

درس پنجم: دانایی

درس نامه:

می دانیم که مخفف واژه ی بیرون،"برون" است و مخفف"سیاه"، "سیه".

برخی از واژه ها چند شکل شبیه به هم دارند و از آن ها در موقعیت های مختلف استفاده می شود. مانند:

جاودان،جاویدان،جاودانه

هوشیار، هشیار، هوشیارانه

پرهیزکار، پرهیزگار

گاهی شاعران برای حفظ وزن شعر خود یکی از این نمونه ها را انتخاب می کنند و باید به یاد داشت که همیشه نمی توان از آن ها بهره برد.

مثنوی به شعری می گویند که مصراع های هر بیت با هم هم قافیه باشند. مثنوی معمولاً بلند و طولانی است. از مهم ترین مثنوی های فارسی می توان"شاهنامه" فردوسی، "مثنوی معنوی" مولوی و "لیلی و مجنون" نظامی را نام برد.

نمودار مثنوی این گونه است:

............................*       ............................*

............................       ............................

............................       ............................

درک مطلب:

1.در بیت پنجم شعر بوشکور بلخی شاعر چه چیزهایی را با هم مقایسه کرده است؟

 

2.در بیت"نبینی ز شاهان که بر تخت گاه/ز دانندگان بازجویند راه"

الف)مقصود از "دانندگان" چیست؟

ب)مفهوم "بازجویند راه" چیست؟

 

3.در مصراع اول بیت چهارم "بمانند" چه معنایی دارد؟

 

4.در شعر دوم درس در بیت "دل شود گر به علم بیننده / راه جوید به آفریننده"

الف)واژه ی "بیننده" چه معنایی دارد؟

ب)شاعر شرط رسیدن به خداوند را چه می داند؟

 

املا و لغت:

1.در شعر اول درس برای واژه ی "دانا" دو هم خانواده آمده است، آن ها را بیابید:

2.مترادف این واژه ها را بنویسید:

سپهر:                            حیات:                            علم:

3.هم خانواده ی این واژه ها را بنویسید:

دانا:                             کوش:                            گنج:

دانش های زبانی:

شکل قرار گرفتن قافیه را در شکل های زیر مشخص کنید:

              ب)قصیده و غزل:                                                                             الف)قطعه

................         ..................                      ................         ..................

................         ..................                      ................         ..................

................         ..................                      ................         ..................

................         ..................                      ................         ..................

2.شکل دیگر واژه های زیر را بنویسید:

سپید(                  )      انده(               )

3.کدام اثر در قالب مثنوی سروده نشده است؟

الف)بوستان سعدی

ب)شاهنامه ی فردوسی

پ)لیلی و مجنون

ت)دیوان شمس

انشا:

1.با واژگان زیر یک بند ادبی بنویسید:

دانش-والا-بخرد-حیات

 

 

2.مفهوم بیت زیر را از نگاه خود توضیح دهید:

دل بی علم چشم بی نور است         مرد نادان ز مردمی دور است

+ نوشته شده در  شنبه ششم آبان 1391ساعت 16:15  توسط زهرا طهماسبی  |